Tresoar – waar informatie als een schat wordt gekoesterd (door Ellen Francke)

Dit jaar deed Caparis voor het eerst mee met de ‘Week van de Uitwisseling’ van Werken in Friesland. Een mooie gelegenheid om bij een ander bedrijf naar binnen te kijken. Ik wilde graag een dag bij Tresoar meelopen. Ik ken het gebouw, waar het bedrijf in is gevestigd, nog als de provinciale bibliotheek. En zoals ik het mij herinner is dat wanneer je een boek wilde lenen, je de schrijver en titel eerst op een briefje moest schrijven en dat het na inlevering hiervan het boek voor je werd opgehaald. Het beeld wat ik in mijn hoofd had en wat ik in de huis-aan-huisbladen lees aan activiteiten die Tresoar allemaal organiseert maakte mij nieuwsgierig naar wat Tresoar nu precies is.

Op donderdag 14 juni was de uitwisselingsdag. Van tevoren was al een programma rondgestuurd. In het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad biedt Tresoar extra exposities aan, die voor eenieder – gratis – te bezoeken zijn. Van buiten heeft het gebouw nog steeds iets afstandelijks; echter als je binnen bent is er van die afstandelijkheid niks meer te merken. Na een hartelijke ontvangst en een inleidend verhaal door de directeur wat Tresoar nu is en allemaal doet, werden we rondgeleid door het gebouw. Zo kwamen we in de – voor publiek gesloten – archieven waar o.a. de boeken liggen van de voormalige universiteit van Franeker. Het belangrijkste, waardevolste boek geschreven door Copernicus, met in de kantlijnen allerlei aantekeningen geschreven door Gemma Frisius, is op dit moment tentoongesteld in het Martena-huis in Franeker.

De archiefruimten zijn grotendeels geconditioneerd en ook wordt er aan ongediertebestrijding gedaan. Dit wordt beheerd door de conservator. Er is geen apart systeem zoals wij dit gewend zijn bij Caparis FoodPack. In een ander archiefgedeelte worden boeken op grootte gerangschikt. Hierdoor kunnen zeer diverse onderwerpen naast elkaar staan. Een deel van de rekken staat leeg. In Duitsland worden door Google boeken gescand en op internet geplaatst. Tresoar scant zelf ook allerlei boeken en archieven, dit wordt gedaan door medewerkers en vrijwilligers. Het scannen is eigenlijk gewoon productiewerk. Na het scannen wordt de bladzijde opgeslagen in de computer en wordt een nieuwe scan gemaakt. Zo blijven deze handelingen zich herhalen. In het archief is dit jaar, naast de vaste expositie over het ontstaan van Friesland en de Friese taal, als extraatje een aantal topstukken te zien. De gehele dag werd trouwens Fries gesproken.

Mijn oog werd getrokken naar een boek (acte van rectificatie door Napoleon, enz. …. 1810) waarbij de kaft was voorzien van goudborduurwerk. De afgelopen jaren ben ik mij aan het verdiepen in verschillende borduurtechnieken en oefen deze ook uit op eigen wijze.

De gehele dag werd een strakke tijdsplanning gehanteerd en zo kregen wij even later uitleg over het opzetten van een stamboom. Ook konden wij oefenen met het zoeken naar onze eigen – Friese – voorouders. Tresoar heeft ook te maken met de Algemene Verordening Gegevensbescherming die afgelopen mei in werking is getreden. Niet alle informatie mogen zij zomaar meer vrijgeven.

Na een heerlijke lunch kregen wij uitleg van een drietal medewerkers over de inhoud van de functie van een conservator, wat het Sonttolproject en het project onderduikers in Fryslân inhouden. Zeer interessant uit welke gegevens weer nieuwe informatie gehaald kan worden.

Een kort bezoek werd gebracht aan het taalpaviljoen Obe. Alle erkende talen uit de gehele wereld zijn hier bijeengebracht.

Daarna door naar de Prinsentuin, dat dit jaar getransformeerd is tot een talentuin waar we een kleine rondleiding kregen van een medewerker van het Afûk. Uitleg kregen we over hoe taal in het geheim overgebracht kan worden van de een naar de ander. Ook kregen wij een Oost-Friese theeceremonie aangeboden. Toevallig kwam bij ons aan tafel een mevrouw uit deze streek zitten die uitleg hierover heeft gegeven:

Met een suikertang plaats je eerst een klontje witte kandijsuiker in het kopje. Daarna wordt de zwarte thee ingeschonken. Met het lepeltje schep je de room in het kopje. Het geheel mag niet geroerd worden want het gaat om de smaakbeleving: eerst proef je het romige van de room, dan het bittere van de thee en daarna het zoete van de suiker. Je drinkt ook niet meer dan 3 kopjes. Bij de thee werden ook lekkere koekjes geserveerd.

Als laatste gingen we nog een keer naar het archief om enkele topstukken te zien, zoals het bijgeschreven huwelijk van Rembrandt Herman van Rijn met Saskia van Uylenburgh. Ook alle oude archieven van de rechtbank en de Blokhuispoort worden bewaard en zo werd ook duidelijk waar een aantal spreekwoorden en gezegdes vandaan komen. Welke twee zijn te herleiden uit onderstaande afbeelding?

Al met al een hele leuke leerzame dag gehad bij Tresoar, het informatiecentrum van Friesland in al zijn facetten. Een kleine impressie heb ik hierboven beschreven. Voor meer achtergrondinformatie kan ik je aanraden om zelf Tresoar te bezoeken. Een website met uitgebreide informatie hebben ze ook: www.tresoar.nl.

Ellen Francke,
Caparis.

Sluit
loading...